{"id":66289,"date":"2019-01-18T13:32:34","date_gmt":"2019-01-18T13:32:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.edristi.in\/?p=66289"},"modified":"2019-01-18T13:32:41","modified_gmt":"2019-01-18T13:32:41","slug":"%e0%a4%9a%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%97-%e0%a4%88-4-%e0%a4%b2%e0%a5%82%e0%a4%a8%e0%a4%b0-%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a5%8b%e0%a4%ac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/%e0%a4%9a%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%97-%e0%a4%88-4-%e0%a4%b2%e0%a5%82%e0%a4%a8%e0%a4%b0-%e0%a4%aa%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a5%8b%e0%a4%ac\/","title":{"rendered":"\u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-4 \u0932\u0942\u0928\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092c"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong> \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928-\u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u094c\u0928-\u0938\u093e \u0915\u0925\u0928 \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948?<\/strong><br> (a) \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-4 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u0924\u0939 \u092a\u0930 \u0909\u0924\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092f\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964<br> (b) \u092f\u0939 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0947 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923 \u0927\u094d\u0930\u0941\u0935-\u090f\u091f\u0915\u0928 \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u0915\u0947 \u0935\u0949\u0928 \u0915\u093e\u0930\u092e\u0928 \u0915\u094d\u0930\u0947\u091f\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0924\u0930\u093e\u0964<br> (c) \u0907\u0938\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 8 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 2018 \u0915\u094b \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<br> (d) \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-2 \u092e\u093f\u0936\u0928 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 \u0935\u0930\u094d\u0937 2008 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<br><strong> \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930-(d)<br> \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0924\u0925\u094d\u092f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>3 \u091c\u0928\u0935\u0930\u0940, 2019 \u0915\u094b \u091a\u0940\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u093f\u0924 \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-4 \u0932\u0942\u0928\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092c \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u0924\u0939 \u092a\u0930 \u0909\u0924\u0930\u093e\u0964<\/li><li>\u092f\u0939 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0938\u0947 \u0928 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0908 \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0938\u0924\u0939 \u092a\u0930 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f \u0932\u0948\u0902\u0921\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092f\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964<\/li><li>\u092f\u0939 \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937\u092f\u093e\u0928 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0947 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923 \u0927\u094d\u0930\u0941\u0935-\u090f\u091f\u0915\u0928 (SPA: South Pole Atken) \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u0915\u0947 \u0935\u0949\u0928 \u0915\u093e\u0930\u092e\u0928 \u0915\u094d\u0930\u0947\u091f\u0930 \u092a\u0930 \u0909\u0924\u0930\u093e\u0964<\/li><li>\u0938\u093e\u0909\u0925 \u092a\u094b\u0932-\u090f\u091f\u0915\u0928 (SPA) \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u0938\u094c\u0930\u092e\u0902\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u095c\u093e, \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0917\u0939\u0930\u093e \u0914\u0930 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u091a\u0940\u0928 \u0915\u094d\u0930\u0947\u091f\u0930 \u0939\u0948\u0964<\/li><li>8 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 2018 \u0915\u094b \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923-\u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e\u0940 \u091a\u0940\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u093f\u091a\u0941\u0906\u0928 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0938\u093f\u091a\u093e\u0902\u0917 \u0909\u092a\u0917\u094d\u0930\u0939 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u0938\u0947 \u0932\u093e\u0902\u0917 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a-3 \u092c\u0940 \u0930\u0949\u0915\u0947\u091f \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-4 \u0932\u0942\u0928\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092c \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 <\/li>\n<script async=\"\" src=\"\/\/pagead2.googlesyndication.com\/pagead\/js\/adsbygoogle.js\"><\/script>\n<ins class=\"adsbygoogle\" style=\"display:block; text-align:center;\"\ndata-ad-layout=\"in-article\" data-ad-format=\"fluid\" data-ad-client=\"ca-pub-7086827700842303\" data-ad-slot=\"2662621974\"><\/ins>\n<script>\n     (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});\n<\/script>\n<li>\u091a\u093e\u0902\u0917-\u0908-4 \u0932\u0942\u0928\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092c \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0932\u0948\u0902\u0921\u0930 \u0914\u0930 \u090f\u0915 \u0930\u094b\u0935\u0930 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li><li>\u091a\u093e\u0902\u0917-\u0908-4 \u092e\u093f\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0906\u0935\u0943\u0924\u094d\u0924\u093f \u0930\u0947\u0921\u093f\u092f\u094b \u0916\u0917\u094b\u0932\u0940\u092f \u092a\u0930\u094d\u092f\u0935\u0947\u0915\u094d\u0937\u0923, \u092d\u0942-\u092d\u093e\u0917 \u090f\u0935\u0902 \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0942\u092a \u0915\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u0947\u0915\u094d\u0937\u0923, \u0916\u0928\u093f\u091c \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0924\u0925\u093e \u0909\u0925\u0932\u0940 \u091a\u0902\u0926 \u0938\u0924\u0939 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u0935\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0928\u094d\u092f\u0942\u091f\u094d\u0930\u0949\u0928 \u0935\u093f\u0915\u093f\u0930\u0923 \u090f\u0935\u0902 \u0924\u091f\u0938\u094d\u0925 \u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941\u0913\u0902 \u0915\u093e \u092e\u093e\u092a\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0964<\/li><li>\u091a\u0940\u0928 \u0915\u0947 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930 \u0905\u0928\u094d\u0935\u0947\u0937\u0923 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0937 2004 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0941\u0908 \u0925\u0940 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u092a\u0930\u093f\u0915\u094d\u0930\u092e\u093e, \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u092a\u0930 \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092f\u093e\u0928 \u0909\u0924\u093e\u0930\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0947 \u0927\u0930\u093e\u0924\u0932 \u0938\u0947 \u0938\u0948\u0902\u092a\u0932 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0928\u093e \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0964<\/li><li>\u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 \u0915\u0947 \u092a\u0936\u094d\u091a\u093e\u0924 \u091a\u0940\u0928 \u0932\u0942\u0928\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092c \u0915\u094b \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u090f\u0935\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u092a\u093e\u0902\u091a\u0935\u093e\u0902 \u0926\u0947\u0936 \u092c\u0928 \u0917\u092f\u093e\u0964<\/li><li>\u0935\u0930\u094d\u0937 2010 \u092e\u0947\u0902 \u091a\u0940\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-2 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li><li>\u0935\u0930\u094d\u0937 2013 \u092e\u0947\u0902 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u091a\u0940\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u093f\u0924 \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-3 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u092a\u093e\u0930\u094d\u0925\u093f\u0935 \u092a\u093f\u0902\u0921 \u092a\u0930 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f \u0932\u0948\u0902\u0921\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0914\u0930 \u0905\u0928\u094d\u0935\u0947\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u091a\u0940\u0928 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092f\u093e\u0928 \u0925\u093e\u0964<\/li><li>\u091a\u0940\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u090f\u0935\u0902 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u0915\u094d\u092f\u0942\u0915\u093f\u092f\u093e\u0913 (QUEQIAO) \u0930\u093f\u0932\u0947 \u0909\u092a\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0932\u093f\u0902\u0915 \u092d\u0940 \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u2026<\/strong><br><a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/world\/asia_pacific\/china-plans-another-moon-mission-this-year-eyes-mars-in-2020\/2019\/01\/14\/8160355e-1800-11e9-a804-c35766b9f234_story.html?utm_term=.454cb318256b\">https:\/\/www.washingtonpost.com\/world\/asia_pacific\/china-plans-another-moon-mission-this-year-eyes-mars-in-2020\/2019\/01\/14\/8160355e-1800-11e9-a804-c35766b9f234_story.html?utm_term=.454cb318256b<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/science\/2019\/jan\/03\/china-probe-change-4-land-far-side-moon-basin-crater\">https:\/\/www.theguardian.com\/science\/2019\/jan\/03\/china-probe-change-4-land-far-side-moon-basin-crater<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.space.com\/42992-china-moon-far-side-landing-site-photos.html\">https:\/\/www.space.com\/42992-china-moon-far-side-landing-site-photos.html<\/a><br><a href=\"https:\/\/directory.eoportal.org\/web\/eoportal\/satellite-missions\/c-missions\/chang-e-4\">https:\/\/directory.eoportal.org\/web\/eoportal\/satellite-missions\/c-missions\/chang-e-4<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.nasaspaceflight.com\/2019\/01\/china-returning-moon-change-4-mission\/\">https:\/\/www.nasaspaceflight.com\/2019\/01\/china-returning-moon-change-4-mission\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928-\u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u094c\u0928-\u0938\u093e \u0915\u0925\u0928 \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948? (a) \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-4 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0940 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u0924\u0939 \u092a\u0930 \u0909\u0924\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915\u094d\u0937 \u092f\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964 (b) \u092f\u0939 \u091a\u0902\u0926\u094d\u0930\u092e\u093e \u0915\u0947 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923 \u0927\u094d\u0930\u0941\u0935-\u090f\u091f\u0915\u0928 \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u0915\u0947 \u0935\u0949\u0928 \u0915\u093e\u0930\u092e\u0928 \u0915\u094d\u0930\u0947\u091f\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0924\u0930\u093e\u0964 (c) \u0907\u0938\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0937\u0947\u092a\u0923 8 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 2018 \u0915\u094b \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 (d) \u091a\u093e\u0902\u0917 \u0908-2 \u092e\u093f\u0936\u0928 \u0915\u093e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":66291,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[8],"tags":[512],"class_list":["post-66289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sci","tag-science"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/phvHKS-hfb","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.edristi.in\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Change-4-lunar-probe.jpg?fit=302%2C167&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66289\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}