{"id":54194,"date":"2018-08-17T10:06:14","date_gmt":"2018-08-17T10:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.edristi.in\/?p=54194"},"modified":"2018-08-18T06:07:08","modified_gmt":"2018-08-18T06:07:08","slug":"%e0%a4%ad%e0%a4%be%e0%a4%b0%e0%a4%a4-%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%a8-%e0%a4%85%e0%a4%9f%e0%a4%b2-%e0%a4%ac%e0%a4%bf%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%b0%e0%a5%80-%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%9c%e0%a4%aa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/%e0%a4%ad%e0%a4%be%e0%a4%b0%e0%a4%a4-%e0%a4%b0%e0%a4%a4%e0%a5%8d%e0%a4%a8-%e0%a4%85%e0%a4%9f%e0%a4%b2-%e0%a4%ac%e0%a4%bf%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%b0%e0%a5%80-%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%9c%e0%a4%aa\/","title":{"rendered":"\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0905\u091f\u0932 \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930\u0940 \u0935\u093e\u091c\u092a\u0947\u092f\u0940"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928-16 \u0905\u0917\u0938\u094d\u0924, 2018 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0905\u091f\u0932 \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930\u0940 \u0935\u093e\u091c\u092a\u0947\u092f\u0940 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0927\u0928 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e\u0964 \u0909\u0928\u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940\u091c\u093f\u090f-<\/strong><br \/>\n<strong>(i) \u0909\u0928\u0915\u093e \u091c\u0928\u094d\u092e 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 1936 \u0915\u094b \u0939\u0941\u0906 \u0925\u093e\u0964<\/strong><br \/>\n<strong>(ii) \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 2015 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u0930\u094d\u0935\u094b\u091a\u094d\u091a \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964<\/strong><br \/>\n<strong>(iii) \u2018\u092e\u0947\u0930\u0940 \u0907\u0915\u094d\u092f\u093e\u0935\u0928 \u0915\u0935\u093f\u0924\u093e\u090f\u0902\u2019 \u0909\u0928\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927 \u0915\u093e\u0935\u094d\u092f \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948\u0964<\/strong><br \/>\n<strong>(iv) \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0935\u0930\u094d\u0937 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930 \u0915\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u091c\u0928\u094d\u092e \u0926\u093f\u0935\u0938 \u0915\u0947 \u0905\u0935\u0938\u0930 \u092a\u0930 \u2018\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u0926\u093f\u0935\u0938\u2019 \u092e\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/strong><br \/>\n<strong>\u0909\u092a\u0930\u094d\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u094c\u0928-\u0938\u0947\/\u0938\u093e \u0915\u0925\u0928 \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948\u0902?<\/strong><br \/>\n(a) \u0915\u0947\u0935\u0932 (i), (ii) \u090f\u0935\u0902 (iii)<br \/>\n(b) \u0915\u0947\u0935\u0932 (ii), (iii) \u090f\u0935\u0902 (iv)<br \/>\n(c) \u0915\u0947\u0935\u0932 (iii) \u090f\u0935\u0902 (iv)<br \/>\n(d) \u0909\u092a\u0930\u094d\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0938\u092d\u0940<br \/>\n<strong>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930-(b)<\/strong><br \/>\n<strong>\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0924\u0925\u094d\u092f<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>16 \u0905\u0917\u0938\u094d\u0924, 2018 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0905\u091f\u0932 \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930\u0940 \u0935\u093e\u091c\u092a\u0947\u092f\u0940 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0927\u0928 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e\u0964 \u0935\u0939 93 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0915\u0947 \u0925\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u093e \u091c\u0928\u094d\u092e 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 1924 \u0915\u094b (\u0917\u094d\u0935\u093e\u0932\u093f\u092f\u0930 \u0938\u094d\u091f\u0947\u091f; \u092e\u0927\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936, \u092c\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u0936 \u092d\u093e\u0930\u0924) \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0941\u0906 \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u091a\u093e\u0930 \u0926\u0936\u0915\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0938\u0902\u0938\u0926 \u0915\u0947 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0930\u0939\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 10 \u092c\u093e\u0930 \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u0914\u0930 2 \u092c\u093e\u0930 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u0938\u092d\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091a\u0941\u0928\u0947 \u0917\u090f\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u092a\u0939\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 1957 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0932\u0930\u093e\u092e\u092a\u0941\u0930 (\u0917\u094b\u0902\u0921\u093e, \u0909.\u092a\u094d\u0930.) \u0938\u0947 \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0928\u093f\u0930\u094d\u0935\u093e\u091a\u093f\u0924 \u0939\u0941\u090f\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 10\u0935\u0940\u0902, 11\u0935\u0940\u0902, 12\u0935\u0940\u0902, 13\u0935\u0940\u0902, \u0914\u0930 14\u0935\u0940\u0902, \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 1991 \u0938\u0947 2009 \u0924\u0915 \u0932\u0916\u0928\u090a \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u091a\u094c\u0925\u0940 \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u092c\u0932\u0930\u093e\u092e\u092a\u0941\u0930 \u0915\u093e \u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u092a\u093e\u0902\u091a\u0935\u0940\u0902 \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u0939 \u0917\u094d\u0935\u093e\u0932\u093f\u092f\u0930 \u0938\u0947 \u091a\u0941\u0928\u0947 \u0917\u090f \u091c\u092c\u0915\u093f \u091b\u0920\u0940\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0924\u0935\u0940\u0902 \u0932\u094b\u0915\u0938\u092d\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0928\u0908 \u0926\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u093e \u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0937 1962 \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 1986 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u0938\u092d\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0928\u093f\u0930\u094d\u0935\u093e\u091a\u093f\u0924 \u0939\u0941\u090f\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0937 1951 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u094d\u092f\u093e\u092e\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093e\u0926 \u092e\u0941\u0916\u0930\u094d\u091c\u0940 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u091c\u0928\u0938\u0902\u0918 (B.J.S) \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0915 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u092c\u0928\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u091c\u0928\u0924\u093e \u092a\u093e\u0930\u094d\u091f\u0940 \u0915\u0947 \u092e\u094b\u0930\u093e\u0930\u091c\u0940 \u0926\u0947\u0938\u093e\u0908 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 1977-1979 \u0924\u0915 \u0935\u093f\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0930\u0939\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u093f\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 1977 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0930 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930 \u092e\u0939\u093e\u0938\u092d\u093e (UN) \u092e\u0947\u0902 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0937\u0923 \u0926\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0937 1980-86 \u0924\u0915 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u091c\u0928\u0924\u093e \u092a\u093e\u0930\u094d\u091f\u0940 (BJP) \u0915\u0947 \u0905\u0927\u094d\u092f\u0915\u094d\u0937 \u0930\u0939\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0937 1996 \u0938\u0947 2004 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0924\u0940\u0928 \u092c\u093e\u0930 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0930\u0939\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0930\u094d\u0937 1996 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0930 13 \u0926\u093f\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u092b\u093f\u0930 1998 \u0914\u0930 1999 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a 13 \u092e\u0939\u0940\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0914\u0930 \u092b\u093f\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937 1999 \u0938\u0947 2004 \u0924\u0915 (5 \u0935\u0930\u094d\u0937)\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 24 \u0926\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0917\u0920\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0938\u0947 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092c\u0928\u093e\u0908, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 81 \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0925\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u091c\u0928\u0924\u093e \u092a\u093e\u0930\u094d\u091f\u0940 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092c\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0925\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0935\u0939 \u092a\u093e\u0902\u091a \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u093e\u0932 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0917\u0948\u0930-\u0915\u093e\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u0938\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0925\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 13 \u092e\u0939\u0940\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0935\u0930\u094d\u0937 1998 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094b\u0916\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092b\u0932 \u092a\u0930\u092e\u093e\u0923\u0941 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092a\u093e\u0915\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u092e\u0927\u094d\u092f \u0935\u0930\u094d\u0937 1999 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u0930\u0917\u093f\u0932 \u092f\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0939\u0941\u0906\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u092f\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092a\u093e\u0915\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928 \u0938\u0947 \u092a\u0941\u0928\u0903 \u0936\u093e\u0902\u0924\u093f \u0935\u093e\u0930\u094d\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d \u0915\u0940\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0924\u0924\u094d\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u092a\u093e\u0915\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0928\u0935\u093e\u091c \u0936\u0930\u0940\u092b \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092b\u0930\u0935\u0930\u0940 1999 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u0932\u093e\u0939\u094c\u0930 \u092c\u0938 \u0938\u0947\u0935\u093e \u0915\u093e \u0936\u0941\u092d\u093e\u0930\u0902\u092d \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0915\u0941\u091b \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f<br \/>\n(i) \u0938\u0930\u094d\u0935\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0905\u092d\u093f\u092f\u093e\u0928- 6-14 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0924\u0915 \u0915\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092e\u0941\u092b\u094d\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u0930\u094d\u0937 2001 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0939 \u0932\u093e\u0902\u091a \u0939\u0941\u0906\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u0928\u0915\u0940 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u094b 86\u0935\u093e\u0902 \u0938\u0902\u0935\u093f\u0927\u093e\u0928 \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u095c\u093e\u0964<br \/>\n(ii) \u0938\u094d\u0935\u0930\u094d\u0923\u093f\u092e \u091a\u0924\u0941\u0930\u094d\u092d\u0941\u091c \u092a\u0930\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e-\u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u091a\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092e\u0939\u093e\u0928\u0917\u0930\u094b\u0902 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0915\u093f \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940, \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u091a\u0947\u0928\u094d\u0928\u0908, \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094b\u0932\u0915\u093e\u0924\u093e \u0914\u0930 \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0941\u0902\u092c\u0908 \u0915\u094b \u091c\u094b\u095c\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u092f\u0939 \u092a\u0930\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e 2001 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093e\u0902\u091a \u0939\u0941\u0908 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924, \u0917\u093e\u0902\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u095c\u0915\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u095c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 2000 \u0915\u094b \u2018\u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0938\u095c\u0915 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u2019 \u0932\u093e\u0902\u091a \u0939\u0941\u0908\u0964<br \/>\n(iii) \u0905\u0902\u0924\u094d\u092f\u094b\u0926\u092f \u0905\u0928\u094d\u0928 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e-\u0917\u0930\u0940\u092c\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092d\u0940 \u0917\u0930\u0940\u092c \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0930\u093f\u092f\u093e\u092f\u0924\u0940 \u0926\u0930 \u092a\u0930 \u0917\u0947\u0902\u0939\u0942 \u0914\u0930 \u091a\u093e\u0935\u0932 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0915\u0930\u0935\u093e\u0928\u0947 \u0939\u0947\u0924\u0941 \u092f\u0939 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 2000 \u0915\u094b \u0932\u093e\u0902\u091a \u0939\u0941\u0908\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0937 2005 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u091c\u0928\u0940\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0928\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0932\u0947 \u0932\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0935\u0939 \u090f\u0915 \u0938\u092b\u0932 \u0930\u093e\u091c\u0928\u0947\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0935\u093f \u090f\u0935\u0902 \u0932\u0947\u0916\u0915 \u092d\u0940 \u0925\u0947\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u0940 \u0915\u0941\u091b \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u093e\u0935\u094d\u092f \u0915\u0943\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u2018\u092e\u0947\u0930\u0940 \u0907\u0915\u094d\u092f\u093e\u0935\u0928 \u0915\u0935\u093f\u0924\u093e\u090f\u0902\u2019, \u2018\u0936\u094d\u0930\u0947\u0937\u094d\u0920 \u0915\u0935\u093f\u0924\u093e\u2019, \u2018\u0928\u0908 \u0926\u093f\u0936\u093e-\u0910\u0928 \u090f\u0932\u094d\u092c\u092e \u0935\u093f\u0926\u094d \u091c\u0917\u091c\u0940\u0924 \u0938\u093f\u0902\u0939\u2019, \u2018\u0915\u094d\u092f\u093e \u0916\u094b\u092f\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u092a\u093e\u092f\u093e\u2019, \u0906\u0926\u093f \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u0915\u0947 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u0921\u093f\u092f\u093e\u091c \u092b\u0949\u0930\u0947\u0928 \u092a\u0949\u0932\u093f\u0938\u0940\u0903 \u0928\u094d\u092f\u0942 \u0921\u093e\u0907\u092e\u0947\u0902\u0936\u0902\u0938 (India&#8217;s Foreign Policy : New Dimensions), \u2018\u0928\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928\u2019 (National Integration) \u2018\u0936\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0936\u093e\u0902\u0924\u093f\u2019 \u0924\u0925\u093e \u2018\u0930\u093e\u091c\u0928\u0940\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0930\u092a\u091f\u0940\u0932\u0940 \u0930\u093e\u0939\u0947\u0902\u2019, \u0906\u0926\u093f \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li>\u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 2015 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0938\u0930\u094d\u0935\u094b\u091a\u094d\u091a \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928 \u2018\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928\u2019 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 1992 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0926\u094d\u092e \u0935\u093f\u092d\u0942\u0937\u0923, \u0935\u0930\u094d\u0937 2015 \u092e\u0947\u0902 \u2018\u092c\u093e\u0902\u0917\u094d\u0932\u093e\u0926\u0947\u0936 \u0932\u093f\u092c\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0935\u0949\u0930 \u0939\u0949\u0928\u0930\u2019 \u0906\u0926\u093f \u0938\u0947 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/li>\n<li>\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0935\u0930\u094d\u0937 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930 \u0915\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u091c\u0928\u094d\u092e \u0926\u093f\u0935\u0938 \u0915\u0947 \u0905\u0935\u0938\u0930 \u092a\u0930 \u2018\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0941\u0936\u093e\u0938\u0928 \u0926\u093f\u0935\u0938\u2019 \u092e\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0932\u093f\u0902\u0915\u2026<\/strong><br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.thehindu.com\/news\/national\/former-prime-minister-atal-bihari-vajpayee-passes-away-at-93\/article24704802.ece\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.thehindu.com\/news\/national\/former-prime-minister-atal-bihari-vajpayee-passes-away-at-93\/article24704802.ece<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Atal_Bihari_Vajpayee\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Atal_Bihari_Vajpayee<\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/hindi.thequint.com\/news\/india\/atal-bihari-vajpayee-best-poem-geet-nahi-gata-hun\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/hindi.thequint.com\/news\/india\/atal-bihari-vajpayee-best-poem-geet-nahi-gata-hun<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u0932\u0947\u0916\u0915-\u0935\u093f\u0935\u0947\u0915 \u0915\u0941\u092e\u093e\u0930 \u0924\u094d\u0930\u093f\u092a\u093e\u0920\u0940<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928-16 \u0905\u0917\u0938\u094d\u0924, 2018 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u092a\u094d\u0930\u0927\u093e\u0928\u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0905\u091f\u0932 \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930\u0940 \u0935\u093e\u091c\u092a\u0947\u092f\u0940 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0927\u0928 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e\u0964 \u0909\u0928\u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940\u091c\u093f\u090f- (i) \u0909\u0928\u0915\u093e \u091c\u0928\u094d\u092e 25 \u0926\u093f\u0938\u0902\u092c\u0930, 1936 \u0915\u094b \u0939\u0941\u0906 \u0925\u093e\u0964 (ii) \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0937 2015 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u0930\u094d\u0935\u094b\u091a\u094d\u091a \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0930\u0924\u094d\u0928 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964 (iii) \u2018\u092e\u0947\u0930\u0940 \u0907\u0915\u094d\u092f\u093e\u0935\u0928 \u0915\u0935\u093f\u0924\u093e\u090f\u0902\u2019 \u0909\u0928\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927 \u0915\u093e\u0935\u094d\u092f \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":54199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[11,5],"tags":[495,472],"class_list":["post-54194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fper","category-nat","tag-current-affairs-famous-person","tag-current-affairs-national-news"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/phvHKS-e66","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.edristi.in\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Atal-Bihari-Vajpayee-1.jpg?fit=600%2C388&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54194"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54194\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}