{"id":184036,"date":"2025-05-14T09:47:34","date_gmt":"2025-05-14T09:47:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/?p=184036"},"modified":"2025-05-14T09:47:35","modified_gmt":"2025-05-14T09:47:35","slug":"hkh-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%85%e0%a4%aa%e0%a4%a1%e0%a5%87%e0%a4%9f-%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%aa%e0%a5%8b%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9f-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/hkh-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a5%8b-%e0%a4%85%e0%a4%aa%e0%a4%a1%e0%a5%87%e0%a4%9f-%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%aa%e0%a5%8b%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9f-2025\/","title":{"rendered":"HKH \u0938\u094d\u0928\u094b \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f &#8211; 2025"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 &#8211; \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940\u091c\u093f\u090f \u2013<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. 21 \u0905\u092a\u094d\u0930\u0948\u0932 2025 \u0915\u094b \u0915\u093e\u0920\u092e\u093e\u0902\u0921\u0942 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0938\u0947\u0902\u091f\u0930 \u092b\u0949\u0930 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u092e\u093e\u0909\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f (ICIMOD) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e HKH \u0938\u094d\u0928\u094b \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f &#8211; 2025 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u093f \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u093e \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u093f\u0924\u094d\u0935 (\u0935\u0939 \u092c\u0930\u094d\u092b \u091c\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0928\u0935\u0902\u092c\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u0930\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948) \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0939\u093f\u0902\u0928\u094d\u200d\u0926\u0942 \u0915\u0941\u0936 \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f (\u090f\u091a\u0915\u0947\u090f\u091a) \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0938\u0947 23.6 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0930\u0939\u093e, \u091c\u094b \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 23 \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0939\u0948\u0964<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0909\u092a\u0930\u094d\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u094c\u0928-\u0938\u093e\/\u0938\u0947 \u0915\u0925\u0928 \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948\/\u0939\u0948\u0902 ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(a) 1 \u0914\u0930 2&nbsp; \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902&nbsp; &nbsp; &nbsp; (b) \u0915\u0947\u0935\u0932 1<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(c) \u0915\u0947\u0935\u0932 2&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;(d) \u0907\u0928\u092e\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 &#8211; (a)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>\u0935\u094d\u092f\u093e\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>21 \u0905\u092a\u094d\u0930\u0948\u0932 2025 \u0915\u094b \u0915\u093e\u0920\u092e\u093e\u0902\u0921\u0942 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0938\u0947\u0902\u091f\u0930 \u092b\u0949\u0930 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u092e\u093e\u0909\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f (ICIMOD) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e HKH \u0938\u094d\u0928\u094b \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f &#8211; 2025 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u093f \u0917\u092f\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u093e \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u093f\u0924\u094d\u0935 (\u0935\u0939 \u092c\u0930\u094d\u092b \u091c\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0928\u0935\u092e\u094d\u092c\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u0930\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948) \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0942 \u0915\u0941\u0936 \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f (\u090f\u091a\u0915\u0947\u090f\u091a) \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0938\u0947 23.6 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0930\u0939\u093e, \u091c\u094b \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 23 \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u0909\u092a\u092e\u0939\u093e\u0926\u094d\u0935\u0940\u092a \u0915\u0947 \u00a0\u0917\u0902\u0917\u093e \u00a0\u0938\u093f\u0902\u0927\u0941 \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0930\u0939\u094d\u092e\u092a\u0941\u0924\u094d\u0930 \u0928\u0926\u0940 \u0918\u093e\u091f\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u0947 \u092c\u0928\u0947 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0915\u092e\u0940 \u0926\u0947\u0916\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0917\u0902\u0917\u093e \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0926\u0936\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0915\u092e \u092c\u0930\u094d\u092b\u092c\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0947 24.1 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u092c\u094d\u0930\u0939\u094d\u092e\u092a\u0941\u0924\u094d\u0930 \u092c\u0947\u0938\u093f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0930\u094d\u092b\u092c\u093e\u0930\u0940 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0947 27.9 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0939\u094b \u0917\u0908 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u091c\u0932 \u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u0941\u0924 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0928 \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0937\u093f \u092a\u0930 \u092c\u0941\u0930\u093e \u0905\u0938\u0930 \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0907\u0938 \u0938\u093e\u0932 \u092d\u093e\u0930\u0924, \u091a\u0940\u0928, \u092a\u093e\u0915\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928, \u0905\u092b\u093c\u0917\u093e\u0928\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u0926\u0915\u094d\u0937\u093f\u0923-\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u090f\u0936\u093f\u092f\u093e \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0907\u0938 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u092d\u0940 12 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0928\u0926\u0940 \u0918\u093e\u091f\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0939\u093f\u092e\u092a\u093e\u0924 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>\u092e\u0947\u0915\u093e\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u0938\u0932\u0935\u0940\u0928 \u0918\u093e\u091f\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0939\u093f\u092e\u092a\u093e\u0924 \u0915\u093e \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u094d\u0930\u092e\u0936\u0903 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0938\u0947 51.9 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0914\u0930 48.3 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0939\u093f\u0902\u0926\u0942\u0915\u0941\u0936 \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f \u092a\u0930\u094d\u0935\u0924\u092e\u093e\u0932\u093e \u0906\u0920 \u0926\u0947\u0936\u094b\u0902\u2014\u0905\u092b\u093c\u0917\u093c\u093e\u0928\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928, \u092a\u093e\u0915\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928, \u092d\u093e\u0930\u0924, \u091a\u0940\u0928, \u0928\u0947\u092a\u093e\u0932, \u092d\u0942\u091f\u093e\u0928, \u092c\u093e\u0902\u0917\u094d\u0932\u093e\u0926\u0947\u0936 \u0914\u0930 \u092e\u094d\u092f\u093e\u0901\u092e\u093e\u0930\u2014\u092e\u0947\u0902 3,500\u202f\u0915\u093f\u092e\u0940 \u0924\u0915 \u092b\u0948\u0932\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li>\u0905\u0902\u0924\u0930\u093e\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u090f\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924 \u092a\u0930\u094d\u0935\u0924\u0940\u092f \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 (ICIMOD) \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902-<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e\u00a0<\/strong>&#8211; \u0935\u0930\u094d\u0937 1983 \u092e\u0947\u0902\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u092e\u0939\u093e\u0928\u093f\u0926\u0947\u0936\u0915<\/strong>\u00a0&#8211; \u092a\u0947\u092e\u093e \u0917\u094d\u092f\u093e\u092e\u0924\u094d\u0936\u094b (\u092d\u0942\u091f\u093e\u0928)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f\u093e\u0932\u092f<\/strong>\u00a0&#8211; \u0915\u093e\u0920\u092e\u093e\u0902\u0921\u0942 (\u0928\u0947\u092a\u093e\u0932)\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><strong>\u0932\u0947\u0916\u0915- \u0928\u0935\u0928\u0940\u0924 \u0938\u093f\u0902\u0939&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0932\u093f\u0902\u0915 \u092d\u0940 \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.downtoearth.org.in\/climate-change\/snow-persistence-in-brahmaputra-and-ganga-basins-showing-alarming-decline-at-vicennial-lowest-in-indus-basin-icimod-report\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.downtoearth.org.in\/climate-change\/snow-persistence-in-brahmaputra-and-ganga-basins-showing-alarming-decline-at-vicennial-lowest-in-indus-basin-icimod-report<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/indianexpress.com\/article\/upsc-current-affairs\/upsc-essentials\/water-and-climate-security-at-risk-due-to-low-snow-levels-in-hindu-kush-9972924\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/indianexpress.com\/article\/upsc-current-affairs\/upsc-essentials\/water-and-climate-security-at-risk-due-to-low-snow-levels-in-hindu-kush-9972924<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 &#8211; \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0915\u0925\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0940\u091c\u093f\u090f \u2013 1. 21 \u0905\u092a\u094d\u0930\u0948\u0932 2025 \u0915\u094b \u0915\u093e\u0920\u092e\u093e\u0902\u0921\u0942 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0938\u0947\u0902\u091f\u0930 \u092b\u0949\u0930 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u092e\u093e\u0909\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f (ICIMOD) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e HKH \u0938\u094d\u0928\u094b \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f &#8211; 2025 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u093f \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964 2. \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u093e \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u093f\u0924\u094d\u0935 (\u0935\u0939 \u092c\u0930\u094d\u092b \u091c\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0928\u0935\u0902\u092c\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u0930\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948) \u0907\u0938 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":184037,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-184036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inat"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/phvHKS-LSk","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.edristi.in\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/934aa86c938cde81c9e0aaea541bea2e.png?fit=300%2C168&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":184038,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184036\/revisions\/184038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.edristi.in\/hi\/%e0%a4%b9%e0%a5%8b%e0%a4%ae\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}